share

ژاله آموزگار

مترجم

ژاله آموزگار را بیش از همه به ترجمه‌هایش از متون باستانی و پژوهش‌هایش در زبان‌های ایرانی می‌شناسند. یکی از مهم‌ترین‌های آنها شاید یادگار زریران باشد، متنی به زبانی پارتی از زمان ساسانی که  در آن برای اولین بار نام رستم ثبت شده است. آموزگار زمانی که پدرش بنا به مأموریت در خوی مدیر دبیرستانی بود، در این شهر به دنیا آمد. خود وی نیز بعدها با دیپلم علمی از همان دبیرستان فارغ‌التحصیل شد، دبیرستان دخترانه‌ی ایراندخت. سال 1335 او وارد دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز می‌شود، در این زمان آموزگار ساکن خانه‌ی عمویش است، عمویی شاعر و ادیب. سپس رتبه‌ی اول دانشکده را احراز می‌کند و به او بورس تحصیلی تعلق می‌گیرد. اما وی چند سال بعد، در 1342 با همسر و فرزند راهی سوربون پاریس می‌شود تا تحت نظر پیر ژان دومناش و به همراه احمد تفضلی و دیگران به تحصیل بپردازد. رساله‌ی دکترایی که در این دانشگاه از آن دفاع می‌کند در باره‌ی ادبیات زرتشتی پس از اسلام و مشخصاً کتاب صد در نثر و صد در بندهش است. 
او سپس در سال 1347 به ایران بازمی‌گردد و در کنار احمد تفضلی در بنیاد فرهنگ مشغول به کار می‌شود. محصول سال‌ها همکاری این دو، کتاب‌های پراهمیتی در تاریخ و زبان‌شناسی ایران پیشااسلامی همچون نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان آرتور کریستن‌سن و شناخت اساطیر ایران جان هینلز است. وی در باب ترجمه‌ی اولی می‌گوید «باور کنید گاهی برای ترجمه‌ی یک جمله حتی یک ساعت وقت صرف می‌کردیم تا به آنچه مد نظر هردومان بود برسیم». آموزگار از سال 1373تاکنون استاد دانشگاه تهران است، او همچنین در سال 1395 نشان افسری لژیون دونور را کسب کرد.