
جولیان بارنز یکی از محبوبترین و تحسینشدهترین نویسندگان بریتانیاست که نخستین کتابش را در سال 1980 منتشر کرد و از آن زمان به یکی از نامهای برجستهی ادبی همنسلان خود تبدیل شده است.
بارنز به نثر روان و تحلیلیاش شهرت دارد؛ نثری که با خلاقیت فراوان، ارجاعات هوشمندانه و طنز درآمیخته است. او به آمیختن ژانرهای گوناگون با یکدیگر شهرت دارد، به شکلی که خواننده را همواره هوشیار نگه میدارد. با هر کتاب جولیان بارنز میتوانید مطمئن باشید که آن را با لذت خواهیم خواند و متوجهی گذشت زمان نخواهید شد.
بارنز که یکی از موفقترین، بااستعدادترین و محبوبترین نویسندگان بریتانیایی چهار دههی اخیر است، بر همهی ژانرها و قالبها تسلط دارد: رمان، خاطرهنویسی، مقاله، داستان کوتاه، نقد، و حتی ترجمه. در ادامه راهنمای ما برای آغاز خواندن آثار گسترده و متنوع او آمده است:
درک یک پایان (2011)
بارنز برای این رمان، که دربارهی حسرت کارهایی که در زندگی کردیم و نکردیم است در چهارمین نامزدیاش جایزهی بوکر را برد. شخصیت اصلی آن، تونی، به زندگیای آرام نگاه میکند: «میخواستم زندگی زیاد آزارم ندهد و موفق هم شدم – و چه رقتانگیز بود این». اما روزی زندگی ساکن او با خاطراتی دردناک برهم میخورد که او را وادار میکنند با گذشتهاش روبهرو شود: یک دفتر خاطرات، یک عشق، خشم، و در نهایت دردی که بر دیگران وارد کرده است. این اثر آمیزهای اصیل از نوع بارنزی است: شور، تلخی و نگاهی عمیق و نکتهسنج به زندگی.
طوطی فلوبر (1984)
رمان موفق بارنز همهچیز را یکجا در خود دارد: هم داستان است و هم زندگینامه؛ هم طناز است و هم عمیقاً جدی؛ هم سرشار از واقعیت است و هم مملو از خلاقیت. این رمان در ظاهر، دربارهی مردی است که در جستوجوی طوطیِ گوستاو فلوبر، رماننویس فرانسوی، است؛ اما در عین حال بازی است، فرهنگ لغت است، و برگهی آزمونی است که حول زندگی نویسندهای میچرخد که «کمی بیش از صد سال پیش مرده و از او جز کاغذ چیزی نمانده است». با وجود گذشت بیش از چهل سال، «طوطی فلوبر» همچنان تازه، بیهمتا و خلاقانه است.
تاریخ جهان در 10 فصل و نصفی (1989)
یکی از منتقدان دربارهی این اثر خیرهکنندهی ژانرشکن گفته: «سرانجام به نظر میرسد رمان انگلیسی دلوجرأتش را بازیافته است.» «تاریخ جهان در 10 فصل و نصفی» رمانی است ساختهشده از چند داستان کوتاه که موضوع مشترک آنها کشتی نوح است. اما بسیار عجیبتر و ویرانکنندهتر. چه بخواهید صدای کرم چوبخوار کشتی را بشنوید، چه محاکمهی حیوانات را در دادگاه ببینید، چه جهانی دیگر را که در آن لسترسیتی یکی از بهترین تیمهای فوتبال دنیاست (بارنز از هواداران همیشگی این تیم است)، در اینجا و در این کتاب به معنای واقعی امکانپذیر است و خلاصه در این کتاب چیزی برای دل همه پیدا میشود.
سطوح زندگی (2013)
بارنز نوشته است که «عمری با مرگ درگیر بوده است»، و هیچ کتابی این را بهتر از این اثر نشان نمیدهد. «سطوح زندگی» مقاله و تاریخ را با خاطرهای نافذ از سوگ او پس از مرگ همسرش، درهم میآمیزد. لحظههایی از کمدی تلخ و سیاه نیز در آن هست («به من توصیه شد سگی بگیرم. با کنایه گفتم این چندان جایگزین همسر نمیشود»)، اما این کتاب در نهایت سنجهای از عشق است و از اینکه «دردش دقیقاً به اندازهی ارزشش است».
هیاهوی زمان (2016)
سیاسیترین رمان بارنز بر زندگی دیمیتری شوستاکوویچ، آهنگساز روس، متمرکز است که در دهه 1930 با مقامات شوروی درافتاد. او کنار آسانسور ساختمان محل سکونتش منتظر میماند تا او را ببرند، بیآنکه بداند شجاعت میکند یا بزدلی. در دل این کتاب، کشمکش میان هنر و قدرت قرار دارد. داستان قدرتی که «ابتذال پرطنین» را بر هنر پیچیده ترجیح میدهد و خودِ قدرت را از هر دوی آنها مهمتر میشمارد، اثری که هم بهروز است و هم بدون تاریخمصرف.
رفتنها (2026)
این کتاب به گفتهی خودش، آخرین اثرش نیز هست. در آن یکی از شخصیتها دربارهی گرایش نویسنده به آمیختن واقعیت و خیال نظر میدهد: «این دوگانگی به نظرم اشتباهه.» اما بارنز این کار را در این کتاب چنان خوب انجام میدهد که در آن به جای بارنزِ معمولاً تودار و محافظهکار، شاهد نویسندهای هستیم که بخش زیادی از زندگیاش را آشکار میکند. این اثر کتابی است دربارهی رفتن، طبیعتاً، اما دربارهی بازگشتن هم هست. و چرا این آخرین کتاب اوست؟ باید آن را بخوانید تا بفهمید.