خانواده‌ی فرهنگی چشمه /چشمه‌خوان / یادداشت

چرا مشکل یک شهر مشکل همه‌ی شهروندان است؟

نگاهی به کتاب «زیک، هواشناس کنجکاو»
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
نویسنده:
تحریریه‌ی کتاب چ
share
share
close
چرا مشکل یک شهر مشکل همه‌ی شهروندان است؟

زیک، پسر‌ی که عاشق هواشناسی است، در بهار گرین ریور با دو مشکل بزرگ روبه‌روست: فشار تمرین برای نمایش مدرسه در نقش یک سیارک! و خطر جاری شدن سیل به خاطر آب‌ شدن یخ‌های رودخانه. او که عضو گروه ناظران آب‌وهوا شده، سعی می‌کند بین تکالیف مدرسه‌ و علاقه‌اش به هواشناسی تعادل برقرار کند، اما شرایط آب‌وهوایی بد‌تر می‌شود و سیل شهر را تهدید می‌کند و مدرسه هم در خطر است. زیک اول سعی می‌کند ‌تنهایی مشکل را حل کند، اما کم‌کم می‌فهمد که باید از دیگران کمک بگیرد.
او با کمک دوستانش و با استفاده از مهارت‌های هواشناسی‌اش به‌موقع به اهالی شهر هشدار می‌دهد. همکاری گروهی برای جابه‌جایی حیوانات فروشگاه استن و هماهنگی برای تخلیه‌ی مدرسه از وقوع فاجعه جلوگیری می‌کند. در پایان شهر نجات می‌یابد و زیک با لباس سیارکی و کلاه ماهواره‌ی هواشناسی در نمایش مدرسه می‌درخشد. زیک متوجه می‌‌شود قهرمان بودن نه در کار فردی، بلکه با همکاری به دست می‌آید.
دومین جلد از مجموعه‌ی زیک، هواشناس کنجکاو فقط داستان کودکانه‌ای درباره‌ی هواشناسی و سیل نیست؛ کتابی است درباره‌ی علاقه‌ی علمی، مسئولیت‌پذیری و کار گروهی. زیک دنیا را با چشم یک ناظر دقیق می‌بیند و این ویژگی هم او را دوست‌داشتنی می‌کند و هم گاهی در مدرسه برایش دردسر می‌سازد. 
یکی از نقطه‌های قوت کتاب نقش خانواده است. پدر، که برای تحقیق درباره‌ی پنگوئن‌ها در جنوبگان به سر می‌برد، با این‌که از زیک دور است، با علاقه‌ی علمی‌اش به او الگو می‌دهد. مادر که تعمیرکار کامپیوتر است همیشه در کنار زیک حضور دارد و تشویق و حمایتش می‌کند. باب، برادر کوچک‌تر، با علاقه‌اش به دایناسورها لایه‌ی شیرین‌تر داستان است و نشان می‌دهد علاقه به علم می‌تواند در خانواده مشترک باشد.
از سوی دیگر کتاب از تنش‌های مدرسه‌ای غافل نمی‌شود. اختلاف زیک و سیمون به داستان واقع‌گرایی می‌دهد. زیک گاهی با معلم و دوستانش هم اختلاف نظر دارد، اما کتاب مهم‌ترین پیامش را از همین جا بیرون می‌کشد: لازم نیست شبیه هم باشیم تا کنار هم کار کنیم. 
اطلاعات علمی کتاب تزئینی نیستند؛ بلکه مفهوم‌هایی دقیق و واقعی از دنیای هواشناسی‌اند. نویسنده‌ها مفاهیم را طوری توضیح می‌دهند که کودک بتواند درک‌شان کند. آن‌ها می‌دانند که نباید جریان داستان را با آموزش‌های هواشناسی قطع کنند؛ به همین دلیل اطلاعات علمی در بخش‌های جداگانه آمده‌ و به کودک قدرت انتخاب می‌دهد. اگر کنجکاو است که مربای یخ چیست یا سیل چه انواع متنوعی دارد می‌تواند آن بخش‌ها را بخواند و اگر می‌خواهد ماجرا را دنبال کند و از داستان لذت ببرد می‌تواند بدون این‌که از مسیر اصلی داستان خارج شود، به مطالعه ادامه دهد. 

کاربرد کتاب
تقویت کنجکاوی علمی در بچه‌ها
آموزش مهارت‌های اجتماعی و بحث درباره‌ی اختلاف سلیقه و دوستی‌های پایدار و ناپایدار
تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و گفت‌وگو درباره‌ی مفهوم شهروند مسئول
اجرای پروژه‌های عملی (ساخت ایستگاه هواشناسی در خانه)
 

مطالب مشابه