صفی یزدانیان

زمانی فرانسوا تروفو گفته بود که «هر کس دو شغل دارد؛ شغل خودش و منتقد سینما.» اما سوال اینجاست که در مواجهه با کارنامه‌ی صفی یزدانیان، کدام یک را باید حرفه‌ی اصلی او در نظر گرفت؟ در معرفی‌ او می‌توان درباره‌ی فیلمسازی‌اش ساعت‌ها بحث کرد و هم می‌شود پای نوشته‌هایش راجع به سینما را به میان آورد. به هر حال، هرچه باشد، بی‌‌‌‌‌‌تردید صفی یزدانیان در شمار سینماگران و هنرمندان برجسته‌ای است که می‌توان لحن و سبک منحصر به فرد و شاعرانه‌اش‌ را، نه فقط در کارنامه‌ی فیلم‌سازی‌اش، که در نوشته‌هایش راجع به سینما دنبال کرد. همانطور که مجید اسلامی در مقدمه‌ی یکی از کتاب‌های خواندنی او، به نام «ترجمه‌ی تنهایی»، به درستی شیوه‌ی نگارش یزدانیان را توصیف کرده بود؛ «نوشته‌های صفی یزدانیان می‌خواهد اثر را بهانه کند تا خود اثری دیگر بیافریند (...) مهم نیست که قانع می‌شویم یا نه. هم‌نظر می‌شویم یا نه. می‌توان این نوشته‌ها را حتی فارغ از خود فیلم‌ها دوست داشته باشیم. همچنان که پرواز را فارغ از پرنده.»  
او در تهران متولد شد و از سال 1386 به نوشتن در کرانه‌های سینما پرداخت. در آغاز، یادداشت‌های خود را در ماهنامه‌ی فیلم منتشر می‌کرد و بعدها در کتاب‌هایی با نام‌های «عکس دسته جمعی با پدرخوانده» و «ترجمه‌ی تنهایی» به شکل مفصل راجع به چندین و چند فیلم مهم تاریخ سینما نوشت. هر دو کتاب‌، هرچند که در ردیف کتاب‌های نقد و تفسیر فیلم‌های سینمایی قرار می‌گیرند به شکل نقدهای رسمی و معمول نوشته نشده‌اند. در حقیقت، نوشته‌های یزدانیان، در عین ظرافت و دقت، آنقدرها با معیار و قالب‌های رایج نقد ژورنالیستی و آکادمیک همخوانی‌ ندارند و به جستارهایی شخصی میل می‌کنند که از دل سینما بیرون آمده‌اند. به قول خودش بسیاری از متن‌هایی که راجع به سینما نوشته است نامه‌هایی عاشقانه‌اند که از دلبستگی‌اش به فیلم‌های تاریخ سینما نشات گرفته‌اند. 
در کنار کتاب‌های تالیفی کارنامه‌اش باید اشاره کرد که او در سال 1386 از دانشگاه هنر در رشته‌ی سینما فارغ‌التحصیل شده و از آن سال تا کنون، چندین فیلم مستند و داستانی ساخته است. در سال 1393 اولین فیلم بلند او، «در دنیای تو ساعت چند است؟» اکران شد؛ درام عاشقانه‌ای که علاوه بر کسب جوایز متعدد در جشنواره‌های داخلی و خارجی، با استقبال کم‌نظیری در ایران نیز مواجه شد. بعدها، فیلم‌ دیگری با نام «ناگهان درخت» ساخت که هرچند به اندازه‌ی فیلم قبلی‌اش محبوب نبود اما همچنان برای مخاطبان در زمره‌ی فیلم‌های تماشایی قرار می‌گرفت. صفی یزدانیان فیلم‌نامه‌ی هر دو فیلم را به همراه گفتگوها و نقد و تفسیرهای هر دو اثر در نشر گیلگمش منتشر کرده است. این هنرمند برجسته به واسطه‌ی فیلم‌هایش، تاکنون در جشنواره‌های بین‌المللی بسیاری، همچون جشنواره فیلم‌های مستند ژان تی‌یی (فرانسه)، جشنواره فیلم‌های مستند آمستردام، جشنواره سی‌ینا (ایتالیا) و کرک (ایرلند) شرکت داشته است.