نام حسن ذوالفقاری با تلاشهای مستمر و سودبخش او در زمینهی فرهنگ ادبیات عامه پیوند دارد. او در شمار نویسندگان و پژوهشگران برجستهای است که در طول عمر خود همواره با نگاهی دقیق به فرهنگ و ادبیات عامه و همچنین با تحقیق و پژوهش فراوان در این حوزه توانست نقش موثری در پیشبرد و شناساندن آن ایفا کند. حسن ذوالفقاری سالها در گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدهی علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس به تدریس پرداخت و همچنین برای مدتی به عنوان استاد اعزامی وزارت علوم در دانشگاه شانگهای چین مشغول به کار شد. علاوه بر این، او در بسیاری از امور اجرایی و مدیریتی در زمینهی ادبیات فعالیت داشت. ایجاد گرایش کارشناسی ارشد رشتهی فرهنگ و ادبیات عامه در دانشگاه، تنها یکی از ثمرات فعالیتهای اجرایی او در حوزهی ادبیات است. افزون بر این، مدیریت گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مشاور عالی دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، موسس انجمن علمی نقد ادبی ایران و سردبیری فصلنامهی فرهنگ و ادبیات عامه بخش دیگری از فعالیتهای اجرایی در کارنامهی حسن ذوالفقاری است.
این پژوهشگر سرشناس در شهر دامغان به دنیا آمد. او در جوانی، در دانشگاه بینالمللی امام خمینی در رشتهی کارشناسی زبان و ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت و سپس در آموزش و پرورش دامغان مشغول به کار شد. دغدغهی آموزش برای ذوالفقاری همواره در اولویت بود؛ همین شد که از اوایل دههی هفتاد تا 1383 به سازمان پژوهش و برنامهریزی کتب درسی پیوست. بخش اعظمی از کتابهای تالیفی این نویسنده، کتابهای پایهی درسی و ادبیات عامه را شامل میشود. گفتنی است او پس از اتمام دورهی کارشناسی خود، مدرک کارشناسی ارشد و دکترایش را در رشتهی زبان و ادبیات فارسی، به ترتیب از پژوهشگاه علوم انسانی و دانشگاه تهران کسب کرد.
حسن ذوالفقاری در اوایل میانسالی خود و در تابستان سال 1401 دار فانی را وداع گفت و به مسیر پژوهشی خود پایان داد. هرچند او گنجینهای پربار از مقالات و کتب مختلف برای ما به یادگار گذاشت. از این پژوهشگر فقید بیش از چهل عنوان کتاب و 150 مقالهی علمی به دست ما رسیده است. شایان ذکر است که حسن ذوالفقاری در طول حیاتش توانست افتخارات متعددی را از آن خود کند؛ کسب عنوان برگزیده در پژوهشهای کاربردی نوزدهمین جشنواره خوارزمی در سال 1384 و عنوان پژوهش برتر فرهنگی در سال 1394 نمونهای از آنهاست.